ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ: ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΑ
Η Θεσσαλονßκη εßναι μια απü τις ιστορικüτερες πüλεις της ΕλλÜδας. Η ßδρυσÞ της περßπου το 315 π.Χ., συμπßπτει με την αρχÞ της ελληνιστικÞς εποχÞς. Ο κληρονüμος του βασιλεßου της Μακεδονßας ΚÜσσανδρος και σýζυγος της Θεσσαλονßκης ετεροθαλοýς αδελφÞς του ΜεγÜλου ΑλεξÜνδρου και κüρης του Φιλßππου Β’ , ιδρýει την πüλη συνενþνοντας 26 πολßχνες, που βρßσκονται γýρω απü το Θερμαúκü κüλπο, και της δßνει το üνομα της γυναßκας του. Τον 2ο π.Χ. αιþνα η πüλη περνÜει στη ρωμαúκÞ κυριαρχßα, üπως και ο υπüλοιπος ελλαδικüς και μικρασιατικüς ελληνιστικüς χþρος. Το 1432 η Θεσσαλονßκη κατακτÜται απü τους Οθωμανοýς κÜτω απü τους οποßους παραμÝνει για πÝντε περßπου αιþνες δημιουργþντας παρÜλληλα Ýναν πολυεθνικü και κοσμοπολßτικο χαρακτÞρα με κυριüτερες κοινüτητες, εκτüς απü την ελληνικÞ, την εβραúκÞ και την τοýρκικη. Το 1912 η Θεσσαλονßκη εντÜσσεται πλÝον στον κορμü του ελληνικοý κρÜτους.
ΜΟΥΣΕΙΑ
Ο επισκÝπτης της Θεσσαλονßκης Ýχει την ευκαιρßα να θαυμÜσει σπÜνια ευρÞματα και μνημεßα, üχι μüνον της ελληνικÞς, αλλÜ και της παγκüσμιας πολιτιστικÞς και πολιτισμικÞς κληρονομιÜς που βρßσκονται στα μουσεßα της. Στο Αρχαιολογικü Μουσεßο (www.amth.gr) παρουσιÜζεται συνολικÜ ο πολιτισμüς της Μακεδονßας απü τα προúστορικÜ χρüνια μÝχρι την ýστερη αρχαιüτητα, ενþ στο Μουσεßο Βυζαντινοý Πολιτισμοý (www.mbp.gr) φυλÜσσονται εξαιρετικÞς ιστορικÞς και θρησκευτικÞς αξßας εκθÝματα, κληρονομιÜ των βυζαντινþν προγüνων μας. Στη μüνιμη συλλογÞ του Μακεδονικοý Μουσεßου Σýγχρονης ΤÝχνης (www.mmca.org.gr) εκτßθενται σημαντικÜ Ýργα ΕλλÞνων και ξÝνων καλλιτεχνþν, ενþ στο Κρατικü Μουσεßο Σýγχρονης ΤÝχνης (www.greekstatemuseum.com), Ýνα απü τα σημαντικüτερα του εßδους του, ανÞκει η περßφημη συλλογÞ «ΚωστÜκη» με Ýργα καλλιτεχνþν της ρþσικης πρωτοπορßας. ΠυρÞνας της συλλογÞς του Τελλογλεßου Ιδρýματος Τεχνþν (www.tf.auth.gr/teloglion) εßναι η δωρεÜ ΤÝλλογλου, που περιλαμβÜνει Ýργα τÝχνης απü διÜφορους πολιτισμοýς καθþς και Ýργα σημαντικþν ΕλλÞνων και Ευρωπαßων καλλιτεχνþν του 19ου και 20οý αιþνα. Αξßζει ακüμα να επισκεφθεß κανεßς το Εβραúκü Μουσεßο (www.jmth.gr), το Μουσεßο Μακεδονικοý Αγþνα (www.imma.edu.gr), το Λαογραφικü Μουσεßο (www.lemmth.gr), το ΚÝντρο Ιστορßας Θεσσαλονßκης με πλοýσιο ιστορικü αρχεßο της πüλης, το Μουσεßο ΚινηματογρÜφου (www.cinemuseum.gr) που περιλαμβÜνει σπÜνιο υλικü ταινιþν και επικαßρων, το Μουσεßο Φωτογραφßας (www.thmphoto.gr), το Πολεμικü Μουσεßο στο οποßο παρουσιÜζονται σημαντικÜ πολεμικÜ εκθÝματα απü τους Βαλκανικοýς αλλÜ και τους δýο Παγκüσμιους ΠολÝμους, το Ολυμπιακü Μουσεßο (www.olympicmuseum-thessaloniki.org) και το Μουσεßο ¾δρευσης το οποßο στεγÜζεται σε παλιü αντλιοστÜσιο της Εταιρßας ¾δρευσης Θεσσαλονßκης. ΤÝλος οι εγκαταστÜσεις του ΚÝντρου ΔιÜδοσης Επιστημþν & Μουσεßου Τεχνολογßας/ Noesis (www.tmth.edu.gr) περιλαμβÜνουν ΠλανητÜριο, ΠροσομοιωτÞ και ΚοσμοθÝατρο.
ΜΝΗΜΕΙΑ
Τα πολυÜριθμα μνημεßα της Θεσσαλονßκης στο ιστορικü κÝντρο της, αναδεικνýουν την πλοýσια πορεßα της διαχρονικÜ. Ξεκινþντας απü την ρωμαúκÞ αγορÜ στην καρδιÜ της πüλης και συνεχßζοντας στην Αψßδα του Γαλερßου, γνωστüτερη ως «ΚαμÜρα», κανεßς καταλÞγει στα πλοýσια αρχαιολογικÜ ευρÞματα της πλατεßας Ιπποδρομßου τα οποßα συνθÝτουν Ýνα επιβλητικü κτιριακü σýνολο, το λεγüμενο Γαλεριανü Συγκρüτημα. Με τη σημερινÞ τους μορφÞ τα ΚÜστρα της Θεσσαλονßκης εßναι κυρßως Ýργα Βυζαντινþν αυτοκρατüρων και η θÝα της πüλης αλλÜ και üλου του Θερμαúκοý κüλπου απü την περιοχÞ της ¶νω Πüλης στην οποßα δεσπüζουν, εßναι μαγικÞ. ΑÝναο σýμβολο της Θεσσαλονßκης, ο Λευκüς Πýργος στÝκεται αγÝρωχος και επιβλητικüς, αποτελþντας Ýνα απü τα σημαντικüτερα μνημεßα της πüλης. Στο εσωτερικü του λειτουργεß Μουσεßο με ενδιαφÝροντα εκθÝματα. ΜεγÜλο ενδιαφÝρον παρουσιÜζουν οι βυζαντινÝς εκκλησßες της Θεσσαλονßκης πολýτιμη θρησκευτικÞ και πολιτιστικÞ κληρονομιÜ. ΚÜποιες απü αυτÝς Ýχουν συμπεριληφθεß στη συνθÞκη της UNESCO και προστατεýονται ως μνημεßα παγκüσμιας πολιτιστικÞς κληρονομιÜς. Τα «ΠαλαιοχριστιανικÜ και ΒυζαντινÜ Μνημεßα της Θεσσαλονßκης», üπως εßναι γνωστÜ, περιλαμβÜνουν το Ναü του Αγßου Γεωργßου Þ Ροτüντα, το ναü της Αχειροποßητου, το Ναü του Αγßου Δημητρßου, τη ΜονÞ Λατüμου, το Ναü της Αγßας Σοφßας, το Ναü της Παναγßας ΧαλκÝων, το Ναü των Αγßων Αποστüλων, το Ναü του Αγßου Νικüλαου Ορφανοý και το Ναü του Αγßου ΠαντελεÞμονα. Συνεχßζοντας την ιστορικÞ διαδρομÞ κανεßς μπορεß να επισκεφθεß τα μουσουλμανικÜ μνημεßα της πüλης : ΧαμζÜ ΜπÝη Τζαμß, ΑλατζÜ ΙμαρÝτ Τζαμß, ΓενÞ Τζαμß, ΜπεζεστÝνι (σκεπαστÞ αγορÜ), Γιαχουντß χαμÜμ, ΣιντριβÜνι. ΤÝλος στη Θεσσαλονßκη μπορεß κανεßς να βρει χαρακτηριστικÜ δεßγματα νεοκλασικþν κτιρßων των τελþν του 19ου και των αρχþν του 20ου αιþνα. Το ΔιοικητÞριο, η ΦιλοσοφικÞ ΣχολÞ, το παλιü Τελωνεßο, η Βßλλα Αλλατßνη, το ΠαπÜφειο Ορφανοτροφεßο, το νοσοκομεßο ¶γιος ΔημÞτριος, η ΚÜζα ΜπιÜνκα, η Οικßα ΜÞττα, η Οικßα ΜεχμÝτ ΚαπαντζÞ, το Ε’ ΓυμνÜσιο ΑρρÝνων εßναι μüνο μερικÜ απü αυτÜ τα θαυμÜσια αρχιτεκτονÞματα τα οποßα μπορεß κανεßς να ανακαλýψει ανÜμεσα στα σýγχρονα κτßρια της πüλης.
